Ja, enkele goed genomen foto’s volstaan vaak voor een eerste beoordeling. Ze maken het mogelijk om het soort voorwerp en de stijl te herkennen, een merkteken of keurmerk te lezen en te bepalen of het voorwerp verder onderzocht moet worden. Foto’s bieden echter niet altijd voldoende zekerheid over de authenticiteit of de toeschrijving. Bovendien kan een schatting op basis van foto’s niet dienen als officieel document voor een nalatenschap of een verzekeringscontract.
Hebt u een vaas, schilderij of meubelstuk geërfd waarvan u de herkomst niet kent? Ontdek wat een antiquair op afstand kan beoordelen, wanneer een onderzoek van het voorwerp zelf noodzakelijk is en hoe u uw foto’s het best voorbereidt om een bruikbaar antwoord te krijgen.
Wat kan een antiquair op basis van foto’s herkennen?
De categorie, de stijl en de vermoedelijke ouderdom
Een ervaren antiquair herkent vaak snel tot welke categorie een voorwerp behoort en welke stijlkenmerken het vertoont: vormen, versieringen, zichtbare materialen en vervaardigingstechnieken. Een gebogen meubel met sierlijk gebogen poten doet denken aan de Lodewijk XV-stijl, terwijl een vaas met geometrische lijnen typisch kan zijn voor de art deco.
Maar de stijl zegt niet noodzakelijk iets over de ouderdom. In de 19e eeuw werden de Lodewijk XV- en Lodewijk XVI-stijl veelvuldig nagebootst. Een commode in Lodewijk XV-stijl is dus niet automatisch afkomstig uit de 18e eeuw en kan bijvoorbeeld rond 1880 zijn vervaardigd.
Om dat onderscheid te maken, moeten de constructiedetails worden onderzocht: houtverbindingen, gereedschapssporen, secundaire houtsoorten en beslag. Die zijn niet altijd duidelijk zichtbaar op een foto.
Signaturen, merktekens en keurmerken
Opschriften bevinden zich vaak op minder zichtbare plaatsen: onderaan een vaas, op de achterkant van een schilderij, op de bodem van een lade of aan de binnenkant van een voorwerp.
Het kan gaan om een kunstenaarssignatuur, een meubelmakersstempel, een fabrieksmerk, een zilver- of gehaltemerk of een oud galerie-etiket. Een scherpe foto volstaat vaak om deze kenmerken te lezen en verder onderzoek mogelijk te maken.
Zo verwijst een keramisch voorwerp met het merk ‘Boch Frères Keramis’ naar de fabriek in La Louvière. De vorm van het merk kan helpen om de productieperiode te bepalen.
Bij een Frans meubel wijst de stempel van een meubelmaker, vergezeld van het merk ‘JME’ van de Parijse meubelmakersgilde, op een stuk dat tussen het midden van de 18e eeuw en 1791 onder het toenmalige controlesysteem viel.
Een merkteken blijft echter een aanwijzing, geen sluitend bewijs. Stempels van bekende meubelmakers werden vaak nagebootst, signaturen kunnen later zijn toegevoegd en sommige fabrieksmerken bleven tientallen jaren in gebruik.
De zichtbare staat van bewaring
Foto’s kunnen beschadigingen tonen die de waarde beïnvloeden: een scherf of barst in porselein, losgekomen fineer of een vervangen onderdeel van een meubel, of een scheur of loskomende verflaag op een schilderij.
Toch vertellen foto’s niet het volledige verhaal. Sommige beschadigingen en restauraties zijn pas zichtbaar wanneer het voorwerp rechtstreeks wordt onderzocht.
Wat kunt u niet met zekerheid vaststellen op foto’s?
Foto’s maken het mogelijk om goed onderbouwde hypotheses te formuleren. Ze volstaan echter niet altijd om die te bevestigen. Vooral vijf aspecten vereisen doorgaans een onderzoek van het voorwerp zelf.
De authenticiteit. Om een origineel voorwerp te onderscheiden van een oude kopie, reproductie of later aangepast object, moeten de materialen, gebruikssporen en vervaardigingstechnieken rechtstreeks worden onderzocht.
De exacte samenstelling van de materialen. Een zilverkleurig voorwerp kan vervaardigd zijn uit massief zilver of verzilverd metaal. Belgische zilverwerkproducenten zoals Wiskemann maakten beide. Ook bij houtsoorten, harde steensoorten en ivoor kan onzekerheid bestaan.
Goed uitgevoerde restauraties. Een overschildering, verlijming of vernieuwde vergulding kan op foto’s onzichtbaar blijven, terwijl ze de waarde aanzienlijk beïnvloedt.
De structurele staat. Een meubel kan er stevig uitzien terwijl de verbindingen verzwakt zijn. Een sculptuur kan vanuit een bepaalde hoek een herstelling verbergen.
Een definitieve toeschrijving. Gelijkenis met een bekend kunstwerk is geen bewijs. Bij mogelijk belangrijke schilderijen, tekeningen of sculpturen zijn documentair onderzoek, herkomstonderzoek en soms technisch onderzoek noodzakelijk.
Wanneer volstaat een schatting op basis van foto’s niet?
Een beoordeling op basis van foto’s is een eerste indicatie, geen formeel expertiserapport. In drie situaties is bijkomend onderzoek nodig.
Nalatenschap, verdeling of schenking. De aangegeven waarde moet verantwoord kunnen worden. Daarvoor is een schriftelijk expertiserapport nodig, opgesteld na onderzoek van de voorwerpen, waarin de gehanteerde waarde en de waarderingsmethode worden toegelicht. Dat kan ook helpen om discussies tussen erfgenamen te voorkomen.
Verzekering. Voor de verzekering van een verzameling of waardevolle voorwerpen vraagt een verzekeraar doorgaans een expertiserapport met een beschrijving, foto’s en de verzekeringswaarde van elk voorwerp.
Gereglementeerde materialen. Sinds januari 2022 is de handel in ivoor binnen de Europese Unie sterk beperkt. Voor veel commerciële transacties is vooraf een certificaat vereist. Vermeld daarom meteen wanneer een netsuke, waaier of ander voorwerp ivoor of schildpad bevat. Dat kan bepalen wat juridisch met het voorwerp mogelijk is, los van de waarde ervan.
Welke foto’s moet u bezorgen om antiek te laten schatten?
Een recente smartphone volstaat, op voorwaarde dat u het voorwerp vanuit de juiste hoeken fotografeert. Vier tot acht foto’s zijn in de meeste gevallen voldoende voor een eerste beoordeling.
| Foto | Wat kan ermee worden onderzocht? |
|---|---|
| Volledig vooraanzicht | Vorm, stijl en verhoudingen |
| Achterkant of onderzijde | Constructie, materialen en verborgen merktekens |
| Zijaanzicht | Volume, dikte en vervaardiging |
| Detail van signatuur, merk of keurmerk | Maker, kunstenaar, fabrikant of metaalgehalte |
| Detail van elke beschadiging | Scherven, barsten, slijtage en zichtbare restauraties |
Afhankelijk van het soort voorwerp zijn aanvullende foto’s nuttig.
| Voorwerp | Aanvullende foto’s |
|---|---|
| Schilderij, tekening of prent | Volledige achterkant (spieraam, etiketten, stempels), detail van de signatuur en oppervlak bij strijklicht |
| Meubel | Alle vier de zijden, binnenkant en verbindingen van een lade, sloten, poten en achterkant |
| Keramiek of porselein | Onderzijde met merkteken, binnenkant indien toegankelijk en details van de decoratie |
| Zilverwerk of metaal | Elk keurmerk in detail, indien mogelijk aangevuld met het gewicht |
| Sculptuur of decoratief voorwerp | Sokkel en onderzijde, signatuur of gieterijstempel en verschillende aanzichten |
Tips voor bruikbare foto’s
Fotografeer bij daglicht, bij voorkeur dicht bij een raam en zonder flits. Een flits maakt reliëfs minder zichtbaar en veroorzaakt weerspiegelingen op vernis en glazuur.
Zorg ervoor dat het volledige voorwerp in beeld staat. Snijd de poten van een meubel of de randen van een schilderij niet af. Maak van merktekens en keurmerken meerdere scherpe foto’s en verander indien nodig de invalshoek van het licht.
Verstuur de originele fotobestanden, zonder filters of bijsnijden. Kies bij WhatsApp voor HD-kwaliteit of verstuur de foto’s als document. Bij standaardverzending worden afbeeldingen gecomprimeerd, waardoor kleine keurmerken moeilijk leesbaar kunnen worden.
Maak het voorwerp ten slotte niet schoon en demonteer het niet om een merkteken zichtbaar te maken. Bij het reinigen kunnen een oude patina, een etiket of een kwetsbare vergulding verloren gaan.
Een minder perfecte foto is beter dan een beschadigd antiek voorwerp.
Welke informatie voegt u toe aan uw foto’s?
Vier soorten informatie maken de beoordeling gemakkelijker.
De afmetingen: hoogte, breedte en diepte. Vermeld bij een schilderij of de lijst in de afmetingen is inbegrepen.
De bekende geschiedenis van het voorwerp: gaat het om een erfenis of een vroegere aankoop? Hoelang bevindt het zich al in de familie? Ook een benaderende informatie kan nuttig zijn, zolang u aangeeft dat ze niet zeker is.
Eventuele documenten: een factuur, certificaat, oude familiefoto of boedelbeschrijving kan helpen om de herkomst te achterhalen. Deze documenten zijn niet noodzakelijk voor een eerste beoordeling.
Bekende beschadigingen en herstellingen: door ze meteen te vermelden, voorkomt u misverstanden tijdens de verdere beoordeling.
Kan de waarde van een voorwerp op basis van foto’s worden bepaald?
Vaak is een indicatieve waardevork mogelijk zodra het voorwerp voldoende duidelijk geïdentificeerd is en er vergelijkbare verkoopresultaten beschikbaar zijn.
Blijft er twijfel bestaan, dan kan de antiquair bijkomende foto’s vragen of voorstellen om het voorwerp persoonlijk te onderzoeken.
Het is bovendien belangrijk te weten over welke waarde men spreekt. Eenzelfde voorwerp kan in verschillende omstandigheden sterk uiteenlopende bedragen opleveren.
| Begrip | Wat betekent het? |
|---|---|
| Vraagprijs in een galerie of online | De prijs die een handelaar vraagt, niet noodzakelijk de uiteindelijke verkoopprijs |
| Veilingresultaat | Een werkelijk gerealiseerde verkoop op een bepaald moment, met of zonder koperskosten naargelang de vermelding |
| Aankoopprijs bij een professionele handelaar | Het bedrag dat de handelaar betaalt, rekening houdend met kosten, risico’s en de tijd die nodig is om het voorwerp door te verkopen |
| Verzekeringswaarde | De vervangingswaarde, doorgaans de hoogste van deze vier waarden |
Zonder de juiste context kunnen deze bedragen een verkeerd beeld geven. Een zorgvuldige schatting maakt duidelijk welke waarde wordt bepaald en met welk doel: verkoop, aankoop door een handelaar, verdeling, verzekering of eenvoudige identificatie.
Baert Antiek biedt zowel schattingen als de aankoop van antiek aan. Wanneer u een aankoopvoorstel ontvangt, wordt dit duidelijk onderscheiden van de geschatte waarde van het voorwerp. Zo kunt u de verschillende bedragen met kennis van zaken vergelijken.
Antiek laten schatten bij Baert Antiek
De eerste beoordeling op basis van foto’s is gratis en vrijblijvend. De werkwijze bestaat uit vier stappen.
- U verstuurt uw foto’s en de beschikbare informatie over het voorwerp via WhatsApp of het contactformulier op de website.
- Baert Antiek onderzoekt uw aanvraag en antwoordt binnen 48 uur met een eerste identificatie, beoordeling en, indien mogelijk, een indicatieve waardevork.
- Indien nodig wordt een onderzoek ter plaatse voorgesteld. Baert Antiek verplaatst zich in heel België.
- Afhankelijk van uw wensen ontvangt u een aankoopvoorstel of kunt u een schriftelijk expertiserapport aanvragen voor een nalatenschap, verdeling of verzekering. Deze schriftelijke expertise is betalend en wordt op basis van een offerte uitgevoerd.
Neem de tijd om een geërfd voorwerp correct te laten identificeren voordat u het verkoopt, restaureert of verdeelt. Zo vermijdt u onaangename verrassingen.
Stuur vandaag nog uw foto’s via WhatsApp of via ons schattingsformulier: gratis eerste beoordeling, antwoord binnen 48 uur.
Veelgestelde vragen over antiek schatten op basis van foto’s
Is een schatting op basis van foto’s gratis?
Ja. Bij Baert Antiek is de eerste beoordeling op basis van foto’s gratis en vrijblijvend. Alleen een schriftelijk expertiserapport, bijvoorbeeld voor een nalatenschap, verdeling of verzekering, is betalend en wordt op basis van een offerte opgesteld.
Hoeveel foto’s moet ik opsturen?
Vier tot acht foto’s volstaan doorgaans: een volledig aanzicht, de achterkant of onderzijde, detailfoto’s van elk merkteken of elke signatuur en de zichtbare beschadigingen. Bij meubels en schilderijen zijn soms extra foto’s nodig, bijvoorbeeld van laden, de achterkant of het spieraam.
Kan de waarde van een schilderij op basis van een foto worden bepaald?
Een foto kan helpen om de techniek, stijl, vermoedelijke periode en signatuur te beoordelen. Voor een schilderij dat aan een bekende kunstenaar wordt toegeschreven, zijn een rechtstreeks onderzoek en herkomstonderzoek noodzakelijk om tot een betrouwbare waardebepaling te komen.
Kan antiek zonder signatuur waardevol zijn?
Ja. De meeste oude meubels en voorwerpen zijn niet gesigneerd. Hun waarde hangt af van de ouderdom, de kwaliteit van de uitvoering, de zeldzaamheid, de staat van bewaring en de vraag op de markt.
Moet ik een antiek voorwerp schoonmaken voordat ik het fotografeer?
Nee. Fotografeer het voorwerp zoals het zich momenteel bevindt. Bij het schoonmaken kunnen een oude patina, een etiket of een merkteken verdwijnen die belangrijk zijn voor de schatting.
Volstaat een schatting op basis van foto’s voor een nalatenschap?
Nee. Voor een aangifte van nalatenschap of een verdeling tussen erfgenamen is een schriftelijk expertiserapport nodig, opgesteld na een rechtstreeks onderzoek van de voorwerpen.
Kan Baert Antiek mijn voorwerp aankopen?
Ja. Na de schatting kan Baert Antiek u een aankoopvoorstel doen. Voor bepaalde voorwerpen is een onderzoek ter plaatse nodig voordat de prijs definitief kan worden bevestigd. Baert Antiek verplaatst zich in heel België.
